JUBILEUSZOWA UROCZYSTOŚĆ WRĘCZENIA NAGRODY IM. AUGUSTINA WELTZLA „GÓRNOŚLĄSKI TACYT” W TWORKOWIE - część I

cz. 14 2017

JUBILEUSZOWA UROCZYSTOŚĆ WRĘCZENIA NAGRODY IM. AUGUSTINA WELTZLA „GÓRNOŚLĄSKI TACYT” W TWORKOWIE - część I

 

13 czerwca w Tworkowie odbyła się uroczystość wręczenia nagrody im. Augustina Weltzla „Górnośląski Tacyt”. Jest ona przyznawana od dziesięciu lat przez Ruch Autonomii Śląska w dwóch równorzędnych kategoriach – badacz i popularyzator Górnego Śląska. W tym roku Górnośląski Tacyt trafił do prof. dr hab. Haliny DUDAŁY i znanego pisarza – Szczepana TWARDOCHA.

Wybór miejsca nie był przypadkowy. To właśnie po objęciu parafii w Tworkowie w 1857 roku ks. Augustin Weltzel rozpoczął badania w archiwach śląskich (Racibórz, Wrocław, Opole, Opawa), berlińskich i wiedeńskich. Ich rezultatem były monografie górnośląskich miast i rodów szlacheckich.

W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele nauki, samorządu terytorialnego i Kapituły – wójt gminy Krzyżanowice – Grzegorz UTRACKI, zastępca Prezydenta Raciborza - Wojciech KRZYŻEK, reprezentant gminy Krzyżanowice – Daria WIECZOREK, Dyrektor Muzeum w Rybniku – dr Bogdan KLOCH, Dyrektor Muzeum w Żorach - Lucjan BUCHALIK, reprezentujący Muzeum w Opawie - Jiri PETERKA, dyrektor gimnazjum nr 3 im. Augustina Weltzla w Raciborzu – Renata DRADRACH – SZWEDA, Członek Zarządu Województwa Śląskiego – dr Henryk MERCIK, radny wojewódzki – Leonard KARASEK, Wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Śląskiego - Janusz WITA. Kapitułę nagrody Górnośląskiego Tacyta reprezentowali: prof. dr hab. Zbigniew KADŁUBEK, dr Tomasz SŁUPIK i prof. Tomasz NAWROCKI. Z powodu wyjazdu służbowego zabrakło prof. dr hab. Ryszarda KACZMARKA, który kieruje pracami tego gremium. Podczas wtorkowego spotkania nie zabrakło również przedstawicieli śląskich organizacji regionalistycznych – Związku Górnośląskiego (Prezes – Grzegorz FRANKI) i Ślōnskij Ferajny.

Kilkadziesiąt minut wcześniej w tworkowskim kościele p.w. Św. Apostołów Piotra i św. Pawła wszystkich gości przybyłych na uroczystość wręczenia nagrody im. Augustina Weltzla „Górnośląski Tacyt” powitał proboszcz  - ks. Piotr TKOCZ, który m. in. powiedział: „ - Bardzo serdecznie u progu tej dzisiejszej uroczystości chcę powitać was wszystkich tutaj obecnych. W pierwszej kolejności organizatorów tego dzisiejszego spotkania podczas którego zostanie przyznana nagroda powiązana z osobą, która dla tego miejsca, w którym się znajdujemy jest bardzo ważna – z ks. Augustinem Weltzlem, nazywanym „Górnośląskim Tacytem” poprzez dorobek swojego życia, nie tylko duszpasterski, ale również naukowy, przez prace o historii naszej Śląskiej Ziemi, którą tak rzetelnie przez wiele lat swojego życia wykonywał. Witam zaproszonych gości, którzy przyjęli to zaproszenie aby razem z nami tę uroczystość przeżywać. 09 kwietnia w naszej parafii zakończyliśmy Misje Św. Był to czas wyjątkowy i tak się złożyło – w dzień, w który przypadała 100 rocznica urodzin księdza Augustina Weltzla co było dla nas piękną okazją by rozpocząć rok jemu poświęcony, który ma być okazją dla naszej parafii, ale nie tylko dla wspólnoty parafialnej, aby przybliżyć postać tego wyjątkowego człowieka. Niewątpliwie nasze dzisiejsze spotkanie jest takim pięknym akcentem, który nakłada się na rok Jemu poświęcony. Następca na urzędzie proboszczowskim księdza Weltzla – znana i wybitna postać ks. Josef GREGOR w 10 rocznicę śmierci księdza Weltzla opracował pracę poświęconą jego postaci i pracy historycznej. Tak wspominał swojego poprzednika: „Nie ma już wśród nas radcy duchownego księdza doktora Augustina Weltzla, ale pamięć o Nim żyje i trwać będzie nie tylko w Tworkowie, ale również w annałach Śląskiej Ziemi.” Ufam, wierze, jestem przekonany, że gromadzimy się tutaj, w tym miejscu jako przyjaciele, wielbiciele w głębokim uznaniu dla dorobku ks. Augustina Weltzla, jako ci, którzy tak bardzo umiłowali naszą Śląską Ziemię. Ks. Augustin Weltzel należy niewątpliwie do tych postaci, które scalają nas mieszkańców tej pięknej Śląskiej Ziemi i jednoczy bardzo różne środowiska. Niech więc ta dzisiejsza uroczystość będzie wielkim krokiem byśmy się zbliżali do siebie, umacniali wzajemne relacje i budowali świetlaną przyszłość naszej Śląskiej Ziemi wspominając te zaszczytne karty z jej historii.”

Po powitaniu ks. proboszcza Piotra TKOCZA wykład nt. tworkowskiej świątyni wygłosił Przewodniczący Ruchu Autonomii Śląska – dr Jerzy GORZELIK. Na zakończenie spotkania w kościele wystąpił z kilkunastominutowym recitalem chór z krzyżanowickiej parafii św. Anny.  Ostatnim akcentem w tej pierwszej części uroczystości było złożenie kwiatów – przez Ruch Autonomii Śląska - na grobie ks. proboszcza Augustina Weltzla, który znajduje się naprzeciw kościoła.

Już w Gminnym Ośrodku Kultury gości przywitał dr Jerzy GORZELIK:                                    „- Spotykamy się po raz dziesiąty. Pamiętam ten pierwszy raz w pałacu Henkel von Donnersmarck mieliśmy zaszczyt wręczyć statuetki prof. Ewie CHOJECKIEJ oraz Henrykowi WAŃKOWI. Po 10 latach sytuacja jest o tyle podobna, że znowu nagradzamy wybitnego naukowca oraz mistrza pióra. Henryk Waniek wprawdzie jest także mistrzem pędzla, a Szczepan Twardoch z tego co wiem jeszcze nie maluje, ale być może to tylko kwestia czasu i odkryje w sobie tego typu artystyczne zacięcie. Warto zauważyć, że dopiero przy okazji wręczenia statuetek zaprojektowanych przez tyskiego artystę – Augustyna DYRDĘ spotykamy się w tym miejscu, które jest tak silnie związane z nagrodą. W końcu tutaj przez długie lata proboszczem był ks. Augustin Weltzel. To tutaj powstały dzieła, którym zawdzięcza miano Górnośląskiego Tacyta. Ale możemy tutaj mówić o tworkowskim genius loci, ponieważ z tym miejscem związani są także ks. Joseph GREGOR, a także ks. Emil SZRAMEK. Poza tym, że byli kapłanami zasłynęli również jako reprezentanci świata nauki, doceniani do dziś. Spotykamy się tutaj przede wszystkim, ponieważ upływa 200 rocznica urodzin ks. Augustina  Weltzla i 120 rocznica jego śmierci. Ale 160 lat temu urodził się również ks. Joseph GREGOR, a w 1880 roku – ks. Emil SZRAMEK. Za to kumulacja tych okrągłych rocznic nie pozostawiła nam wyboru. Musieliśmy się spotkać właśnie tutaj. A spotkanie to nie byłoby możliwe w tej formule, gdyby nie ks. proboszcz Piotr TKOCZ, który udostępnił nam tę piękną barokową świątynię, w której rozpoczynaliśmy nasze spotkanie. (…) Nagroda jest przyznawana w dwóch równorzędnych kategoriach – badacz Górnego Śląska i popularyzator przy czym popularyzacja jest rozumiana bardzo szeroko. Często owa dziedzina aktywności docenia miłośników historii czy w tym przypadku miłośników Górnego Śląska. Popularyzatorów można nazwać specjalistami pamięci, bo tak naprawdę oni sprawiają, że historia w takim, a nie innym wariancie, w takiej, a nie innej redakcji jest żywa  w naszej wyobraźni. Jeśli spojrzeć na tę dekadę ustanowienia nagrody mnóstwo się wydarzyło i na polu badań Górnego Śląska, jak i na polu upowszechniania, nie tylko przez tę działalność, która zwykle kojarzy się z pojęciem popularyzacji. Nie tylko przez wydawnictwa popularno naukowe. Bardzo często wśród uhonorowanych górnośląską statuetką w kategorii popularyzator są wielcy twórcy kultury, twórcy literatury pięknej, zatem nie powinien zaskakiwać w gronie dzisiejszych laureatów człowiek, który historii nie studiował i przez wielu wielbicieli historii nie jest kojarzony, ale niewątpliwie ma wpływ jak o historii Górnego Śląska wielu mieszkańców tej krainy myśli. 

Mirella DĄBEK